Przewodnik po zagadnieniach do ćwiczenia 7

Krtań

UWAGA! Krtań w części źródeł zaliczana jest do dróg oddechowych górnych, a w innej części, dla odmiany – do dróg oddechowych dolnych.

Krtań jest nieparzystym narządem, który leży w przestrzeni środkowej szyi, na wysokości od czwartego do siódmego kręgu szyjnego (czyli od C4 do C7).

Krtań łączy się z gardłem (z jego częścią krtaniową) poprzez otwór górny, zwany wejściem do krtani. Wejście do krtani ograniczone jest od przodu przez nagłośnię, a bocznie i od tyłu przez fałdy nalewkowo-nagłośniowe.

Zawieszona jest na kości gnykowej (zaliczanej do kości czaszki) przy pomocy błony tarczowo-gnykowej.

Krtań służy do przewodzenia powietrza dostającego się do dalszych odcinków dróg oddechowych i zawiera właściwy narząd głosu, czyli głośnię.

Głośnia jest właściwym narządem głosu.

  • Nieparzyste:
    1. Tarczowata. Tworzy charakterystyczne uwypuklenie (wyniosłość krtaniową) zwane “jabłkiem Adama”
    2. Pierścieniowata
    3. Nagłośnia (chrząstka nagłośniowa. Zamyka wejście do krtani (np. podczas połykania), dzięki naciskowi nasady języka.
  • Parzyste
    1. Nalewkowate
    2. Rożkowate
    3. Klinowate
    4. Trzeszczkowate (niestałe)

Chrząstki: tarczowata, pierścieniowata oraz chrząstki nalewkowate pozostają w ścisłym związku z aparatem głosowym.

Jama krtani dzieli się na trzy piętra. W kolejności, od góry do dołu:

  1. Przedsionek krtani. Leży między wejściem do krtani a fałdami przedsionkowymi.
  2. Jama pośrednia krtani
    • Fałdy przedsionkowe
    • Głośnia i szpara głośni
      • Fałdy głosowe i więzadła głosowe
    • Kieszonka krtaniowa
  3. Jama podgłośniowa. Leży poniżej fałdów głosowych i kończy się przy pierwszym pierścieniu tchawicy.

Głośnia to narząd wytwarzający głos. Właściwy narząd głosu.

Głośnia składa się z 2 fałdów głosowych (popularnie: strun głosowych), pomiędzy którymi leży szpara głośni.

Fałdy głosowe poprzez więzadła głosowe są rozpięte pomiędzy chrząstkami nalewkowatymi, a chrząstką tarczowatą.

Głośnia, a nagłośnia to dwa różne pojęcia! Głośnia część krtani funkcjonująca jako narząd głosu. Nagłośnia to jeden z licznych elementów budujących krtań: chrząstka zamykająca wejście do krtani (na przykład podczas połykania).

Głos powstaje pod wpływem drgania fałdów głosowych. Fałdy głosowe drgają pod wpływem powietrza, które przechodzi przez szparę głośni, przy czym chodzi tu o powietrze wydychane z płuc.

Fałdy głosowe zbliżają się do siebie lub oddalają, wpływając w ten sposób na szerokość szpary głośni. W czasie wydawania głosu fałdy głosowe zbliżają się do siebie.

Fałdy głosowe są tu zwarte (podczas wydawania głosu)
Fałdy głosowe są tu oddzielone, rozwarte (podczas oddychania).

Charakter powstającego głosu zależy od właściwości fałdów głosowych: długości, napięcia, elastyczności i masy. Cechy powstającego głosu mogą być zmieniane przez mięśnie krtani.

Głos powstający w krtani jest słaby i bezbarwny. Właściwe natężenie oraz barwę głos zyskuje w wyniku przejścia przez rezonatory:

Rezonatory dolne: poniżej głośni.

Należą tu: tchawica, oskrzela i płuca. Ogólnie: rezonator piersiowy.

Rezonatory górne: powyżej głośni.

Należą tu: zatoki przynosowe, jama nosowa i ustna, gardło. Ogólnie: rezonator nasady. Pamiętajmy, że jama ustna bierze istotny udział w modulacji głosu, można więc też ją określić jako rezonator ruchowy.

Mięśnie krtani podzielone są na:

  1. Mięśnie zwężające szparę głośni
  2. Mięsień rozszerzający szparę głośni (jest tylko jeden: nalewkowo-gnykowy tylny)
  3. Mięśnie napinające fałdy głosowe
  4. Mięśnie rozluźniające fałdy głosowe

Unerwienie krtani:

  • Dwie gałęzie nerwu błędnego, są to:
    • Nerw krtaniowy górny
    • Nerw krtaniowy dolny

Tchawica i oskrzela

Tchawica zapewnia dopływ powietrza do płuc.

Zawiera 16-20 chrząstek tchawiczych które zapewniają utrzymanie stałego przekroju tego narządu. Chrząstki są otwarte z tyłu. Tylna ściana tchawicy utworzona jest przez mięsień tchawiczy, który kurcząc się zwęża światło tchawicy. Tylna ściana tchawicy przylega to przełyku.

Na dolnym końcu tchawica dzieli się na dwa oskrzela główne: prawe i lewe.

Oskrzele główne prawe (przebiega bardziej pionowo niż oskrzele główne lewe i jest od niego grubsze, ale też krótsze). Dzieli się na:

  • Oskrzele płatowe górne prawe
  • Oskrzele płatowe środkowe
  • Oskrzele płatowe dolne prawe

Oskrzele główne lewe jest bardziej poziome niż oskrzele główne prawe, także cieńsze i dłuższe). Dzieli się na:

  • Oskrzele płatowe górne lewe
  • Oskrzele płatowe dolne lewe